Bỏ qua, đi tới nội dung chính
Hotline: 0984 056 377 Liên hệ

Chủ động truyền thông để ngăn khủng hoảng trong trường học

Chiều 15/10, hơn 500 cán bộ, giáo viên các cấp trên địa bàn TP Đồng Nai đã tham dự Hội nghị Tập huấn “Đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác truyền thông giáo dục và đào tạo trong tình hình mới”

Hội nghị do Sở GD-ĐT TP Đồng Nai phối hợp với Công ty Truyền thông và Giáo dục (TGH) cùng Tin học Đại Dương tổ chức nhằm cập nhật kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao kỹ năng truyền thông, giúp cơ sở giáo dục chủ động phòng ngừa, ứng phó và xử lý khủng hoảng truyền thông trong trường học.

Tham dự có ông Phạm Quý Trọng, Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương III, Ban Tuyên giáo Trung ương; ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP Đồng Nai; ông Phạm Hồng Thắng, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP Đồng Nai; ông Trần Văn Mạnh, Phó Phòng Thư ký – Biên tập Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TPHCM… cùng hơn 500 cán bộ, giáo viên các cấp trên địa bàn TP Đồng Nai.

Báo cáo tại hội nghị, ông Phạm Quý Trọng, cho biết trong bối cảnh chuyển đổi số, thông tin về giáo dục được lan truyền nhanh, đa chiều trên các nền tảng mạng xã hội. Những vấn đề liên quan đến an toàn vệ sinh thực phẩm hay các sự cố phát sinh bất ngờ có thể nhanh chóng trở thành tâm điểm dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của nhà trường và ngành giáo dục.

Đại biểu tham dự hội nghị

Ông dẫn chứng, khi xảy ra sự cố liên quan đến học sinh hoặc xuất hiện thông tin nghi ngờ về an toàn thực phẩm, hình ảnh và thông tin có thể nhanh chóng được chia sẻ trên mạng xã hội, tạo ra nhiều luồng ý kiến trước khi cơ quan chức năng có kết luận đầy đủ. Trong tình huống này, nếu nhà trường chậm thông tin hoặc thiếu thống nhất trong phát ngôn có thể khiến dư luận suy đoán, làm gia tăng áp lực đối với nhà trường và cơ quan quản lý.

Ông cho rằng các cơ sở giáo dục cần xây dựng quy trình tiếp nhận, xác minh và cung cấp thông tin khi phát sinh sự việc; xác định rõ người chịu trách nhiệm phát ngôn, đầu mối phối hợp và phương thức cập nhật thông tin. Việc xử lý phải dựa trên tình hình thực tế, bảo đảm tính chính xác, khách quan, đồng thời tôn trọng quyền riêng tư và bảo vệ học sinh.

Ông Phạm Quý Trọng, Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương III, Ban Tuyên giáo Trung ương báo cáo chuyên đề tại hội nghị

Đối với việc phối hợp với báo chí, cán bộ quản lý giáo dục cần nắm rõ các quy định liên quan đến hoạt động báo chí, chủ động xác minh thông tin về cơ quan báo chí và phóng viên theo quy định, đồng thời cung cấp thông tin qua đầu mối phù hợp. Khi phát sinh vướng mắc, đơn vị cần trao đổi với cơ quan chức năng để được hướng dẫn, tránh ứng xử tùy tiện hoặc cung cấp thông tin thiếu kiểm chứng.

Bên cạnh xử lý sự cố, ông Phạm Quý Trọng nhấn mạnh vai trò của truyền thông chính sách. Một chính sách dù có mục tiêu tích cực vẫn có thể gặp phản ứng nếu thông tin được truyền tải chậm, thiếu giải thích hoặc chưa làm rõ những vấn đề mà chính sách hướng đến giải quyết.

Vì vậy, ngành giáo dục không chỉ cần phổ biến nội dung chính sách mà còn phải chủ động lắng nghe phản hồi, giải đáp những băn khoăn của giáo viên, phụ huynh và học sinh. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý nhận diện những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện, kịp thời điều chỉnh cách triển khai và hoàn thiện chính sách.

Ông Phạm Quý Trọng, cho rằng ngành giáo dục cần đổi mới tư duy truyền thông theo hướng chủ động dự báo, nhận diện nguy cơ và chuẩn bị phương án thông tin thay vì chỉ phản ứng khi sự việc đã xảy ra. Mỗi cán bộ, giáo viên cần phát huy vai trò lan tỏa thông tin tích cực trên các kênh phù hợp, trong đó có những nhóm trao đổi trực tuyến được sử dụng thường xuyên, qua đó góp phần hạn chế thông tin sai lệch.

“Chủ động truyền thông không đồng nghĩa với việc chỉ quảng bá thành tích hay tìm cách kiểm soát dư luận. Điều cốt lõi là cung cấp thông tin có trách nhiệm, nhìn nhận thẳng thắn những vấn để phát sinh và thể hiện tinh thần cầu thị trong quá trình giải quyết”, ông Phạm Quý Trọng lưu ý.

Khi truyền thông được triển khai từ sớm, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, nhà trường, báo chí và cộng đồng, các nguy cơ khủng hoảng có thể nhận diện và xử lý kịp thời hơn. Qua đó, truyền thông không chỉ góp phần bảo vệ uy tín của ngành mà còn củng cố niềm tin của phụ huynh, học sinh và xã hội đối với ngành giáo dục.

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị

Cô Nguyễn Thị Bích Thủy, Phó Hiệu trưởng Trường Song Ngữ Á Châu, TP Đồng Nai chia sẻ: “Buổi tập huấn rất thiết thực, cung cấp nhiều thông tin hữu ích về công tác quản lý giáo dục. Qua đó, tôi có thêm góc nhìn và kinh nghiệm để vận dụng vào thực tiễn quản lý, điều hành hoạt động nhà trường, đặc biệt trong việc nâng cao hiệu quả phối hợp, xử lý các tình huống phát sinh và xây dựng môi trường giáo dục tích cực, an toàn cho học sinh.”

Ông Phạm Hồng Thắng, Phó Giám đốc sở GD-ĐT TP Đồng Nai, cho biết trong bối cảnh thông tin trên Internet và mạng xã hội lan truyền nhanh chóng, truyền thông không chỉ là hoạt động thông tin, tuyên truyền mà còn là một bộ phận quan trọng trong công tác quản lý, điều hành và xây dựng niềm tin của phụ huynh, học sinh và xã hội đối với ngành giáo dục.

Theo ông các cơ sở giáo dục cần chủ động phổ biến kịp thời, chính xác các chủ trương, chính sách, quy định và nhiệm vụ trọng tâm của ngành; phát huy hiệu quả website, fanpage và các kênh thông tin chính thức của cơ sở giáo dục. Nội dung truyền thông cần đa dạng, thiết thực, tập trung giới thiệu mô hình hay, cách làm hiệu quả, gương giáo viên tận tụy, học sinh tiêu biểu và những chuyển biến tích cực trong hoạt động dạy học, quản lý và chăm sóc người học.

Đối với những vụ việc phát sinh có khả năng ảnh hưởng đến học sinh, phụ huynh và uy tín nhà trường, các đơn vị phải chủ động tiếp nhận, xác minh khách quan, báo cáo đúng thẩm quyền và cung cấp thông tin chính xác, thống nhất, kịp thời. Tuyệt đối không tùy tiện phát ngôn, suy đoán hoặc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng; đồng thời phải bảo vệ thông tin cá nhân, hình ảnh và quyền lợi hợp pháp của học sinh.

“Quản trị truyền thông không phải là né tránh hay che giấu khuyết điểm mà phải trung thực trong tiếp nhận thông tin, nghiêm túc trong xác minh, rõ ràng trong xử lý và có trách nhiệm trong cung cấp thông tin theo quy định. Qua đó, giải quyết vấn đề từ cơ sở, hạn chế thông tin sai lệch và củng cố niềm tin của phụ huynh, xã hội đối với nhà trường”, ông Phạm Hồng Thắng nhấn mạnh

Trường học ra quy tắc ứng xử văn hóa trên không gian mạng

Năm học 2026-2027, 100% trường học tại TPHCM phải ban hành quy tắc ứng xử trên môi trường số. Hiện, nhiều trường đã yêu cầu cán bộ, giáo viên không lạm dụng mạng xã hội trong giờ làm việc, không đăng tải, chia sẻ hình ảnh thông tin cá nhân của học sinh khi chưa được phép…

Sở GD-ĐT TPHCM đã có yêu cầu các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố triển khai Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Trong đó chú trọng ứng xử văn minh, lịch sự, có trách nhiệm khi tham gia môi trường số và mạng xã hội. Tôn trọng quyền riêng tư, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ trẻ em và quyền sở hữu trí tuệ…

Sở GD-ĐT đồng thời yêu cầu nhà trường thường xuyên tuyên truyền, kiểm tra và kịp thời xử lý hoặc phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền những hành vi, nội dung vi phạm trên môi trường số. Chủ động xây dựng, chia sẻ và lan tỏa các nội dung giáo dục, nhân văn, tích cực, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và văn hóa.

khong gian mang.jpg
Trường học tại TPHCM thực hiện quy tắc ứng xử trên môi trường số

Theo bà Đinh Thị Thiên Ân, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Bé, phường Bình Lợi Trung, trong bối cảnh ngành giáo dục đang đẩy mạnh chủ trương chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, việc ban hành bộ quy tắc ứng xử trên môi trường số trong trường học là cấp bách và hết sức cần thiết.

Bà Ân cho biết, đầu năm học 2026-2027, nhà trường đã tổ chức quán triệt về xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên môi trường số với cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh. Đây là nội dung mới, lần đầu tiên được nhà trường xây dựng thành bộ quy tắc ứng xử đối với từng bộ phận, thành viên trong trường, tạo thêm hành lang pháp lý vững chắc để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, tích cực, bảo vệ học sinh, giáo viên trên cả môi trường thực lẫn môi trường ảo.

Ông Trần Trọng Khiêm, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm, Phường Tân Sơn Nhì thông tin, bộ quy tắc ứng xử trên môi trường số được nhà trường ban hành quy định chi tiết đối với từng thành viên của trường, gồm cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh. Trong đó quy định cán bộ quản lý quy định không phát ngôn, không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, thông tin nội bộ, thông tin nhạy cảm của nhà trường trên không gian mạng.

Quy định giáo viên sử dụng môi trường số phục vụ giảng dạy, giáo dục học sinh; không lạm dụng mạng xã hội trong giờ làm việc. Giao tiếp với phụ huynh, học sinh trên môi trường số chuẩn mực, sư phạm, tôn trọng, trách nhiệm. Không đăng tải, chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân của học sinh khi chưa được phép. Không chia sẻ thông tin liên quan đến nhà trường khi chưa được phép…

Với học sinh, quy định sử dụng internet, mạng xã hội và các nền tảng học tập trực tuyến để học tập, rèn luyện, giải trí lành mạnh. Không đăng hình ảnh đánh nhau, gây rối trật tự, bạo lực học đường. Không bình luận, sử dụng từ ngữ khiêu khích, xúc phạm, chửi thề, không tham gia bắt nạt, bạo lực trên không gian mạng. Biết bảo vệ thông tin cá nhân; không cung cấp tài khoản, mật khẩu cho người khác. Khi phát hiện nội dung xấu hoặc bạn bè vi phạm quy tắc, phải báo ngay cho giáo viên chủ nhiệm, thầy cô hoặc người lớn…

“Hiện nay, đã có một bộ phận lớn học sinh tiểu học sử dụng mạng xã hội. Khi ban hành thành quy tắc ứng xử văn hóa, nhà trường có cơ sở mạnh mẽ hơn trong đề nghị phụ huynh phối hợp cùng nhà trường giáo dục học sinh sử dụng mạng xã hội, internet”, ông Khiêm nhấn mạnh.

Theo bộ quy tắc ứng xử trên môi trường số vừa được Trường THPT Cần Thạnh ban hành, nhà trường khuyến khích cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh, học sinh của trường sử dụng họ tên thật khi tham gia mạng xã hội. Không tự ý đăng hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác; cân nhắc kỹ trước khi công khai dữ liệu; Sử dụng ngôn từ, hình ảnh đúng mực; không xúc phạm, công kích, bôi nhọ, nói xấu, kích động bạo lực, gây thù hận hoặc phân biệt giới, vùng miền, dân tộc, tôn giáo, văn hóa.

Xây dựng hình ảnh giáo viên chuyên nghiệp, hiện đại

Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 đặt mục tiêu giáo dục TPHCM đạt trình độ tiên tiến của khu vực châu Á vào năm 2030 và trình độ tiên tiến của thế giới vào năm 2045, bên cạnh yêu cầu về chuyên môn, đội ngũ giáo viên cần xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, hiện đại

Trọng tâm đổi mới từ những điều gần gũi

“Kiến tạo hình ảnh giáo viên chuyên nghiệp, hiện đại” là một trong những nội dung được Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học (phường Bến Thành, TPHCM) xác định trong trọng tâm đổi mới giáo dục năm học 2026-2027. Từ hè, nhà trường đã tổ chức các buổi tập huấn chuyên đề nhằm hỗ trợ giáo viên xây dựng hình ảnh, tác phong và văn hóa nhà trường. Đáng chú ý, trường còn tổ chức lớp hướng dẫn giáo viên trang điểm, phối trang phục công sở phù hợp môi trường giáo dục, với sự tham gia giảng dạy của chuyên gia trang điểm.

Là ngôi trường tiên phong triển khai mô hình trường tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế tại TPHCM, cô Trần Bé Hồng Hạnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học, nhấn mạnh, kiến tạo hình ảnh giáo viên chuyên nghiệp, hiện đại không chỉ đáp ứng yêu cầu của một ngôi trường tiên tiến mà còn là đòi hỏi tất yếu của giáo dục hiện đại, góp phần đưa mô hình trường học hạnh phúc đi vào chiều sâu, thực chất.

Theo cô Hạnh, văn hóa nhà trường không chỉ được thể hiện qua chất lượng giáo dục, chương trình hay định hướng giáo dục mà còn được thể hiện qua hình ảnh, tác phong của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên. Khi đến trường, xuất hiện trước học sinh và phụ huynh, mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên cần thể hiện hình ảnh chỉn chu, gọn gàng, đẹp và phù hợp. Trong giao tiếp, trao đổi, tương tác với đồng nghiệp, phụ huynh và học sinh cũng cần thể hiện sự chuẩn mực, sư phạm, nhân văn, phù hợp với từng đối tượng.

“Chất lượng giáo dục không còn chỉ đo lường đơn thuần bằng kết quả, điểm số mà còn phải tính đến chỉ số hài lòng của phụ huynh, học sinh. Những thay đổi nhỏ từ phía giáo viên, nhà trường sẽ là xúc tác lớn tác động đến chất lượng giáo dục nhà trường”, cô Trần Bé Hồng Hạnh chia sẻ.

Nhìn nhận giáo dục số đang đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ trong xây dựng văn hóa nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục, cô Nguyễn Thị Ánh Mai, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu (TPHCM), cho rằng ngoài vững vàng về chuyên môn, nghiệp vụ, đội ngũ giáo viên hiện nay phải hướng đến tính chuyên nghiệp, hiện đại, bắt đầu từ những điều cơ bản trong giao tiếp, ứng xử với phụ huynh, học sinh và cách thể hiện hình ảnh bản thân.

Phân tích sâu hơn, cô Mai chỉ ra, cách cư xử, tương tác của phụ huynh với giáo viên, nhà trường, ở một góc độ nào đó, cũng phản ánh văn hóa nhà trường. Nếu mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên thể hiện nhất quán văn hóa giao tiếp, ứng xử chuyên nghiệp, từ bài dạy đến tác phong, trang phục, lời ăn tiếng nói, thì chắc chắn sẽ khó có hình ảnh phụ huynh “quần đùi áo cộc” vào trường.

tac phong giao vien.jpg
Giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học trong chuyên đề xây dựng hình ảnh giáo viên chuyên nghiệp, hiện đại

Hiện đại từ chuyên môn đến giao tiếp, tác phong

Theo TS Mai Mỹ Hạnh, Phó trưởng Khoa Tâm lý, Trường ĐH Sư phạm TPHCM, trong bối cảnh số hiện nay, nhiều giáo viên có xu hướng xây dựng hình ảnh bản thân trên môi trường số. Không ít TikToker, Facebooker hay KOL (người có sức ảnh hưởng) nổi tiếng là giáo viên. Điều này góp phần tạo nên nhịp sống giáo dục sôi động, phong phú, đồng thời mở rộng các kênh kết nối giáo dục.

Tuy nhiên, TS Mai Mỹ Hạnh cho rằng, ranh giới giữa sáng tạo nội dung giáo dục và “ráng” tạo nội dung giáo dục với mỗi giáo viên là rất mong manh. Nếu giáo viên không tự xác định được trách nhiệm xây dựng hình ảnh bản thân chuyên nghiệp, hiện đại, gắn với vai trò, trách nhiệm của nhà giáo và văn hóa nhà trường thì có thể tạo ra nhiều hệ lụy.

“Trong bối cảnh số, phụ huynh học sinh có xu hướng chọn mạng xã hội là kênh đối thoại với nhà trường, giáo viên hơn là đối thoại trực tiếp khi có vấn đề xảy ra. Vì vậy, từ phía giáo viên, nhà trường cần chủ động xây dựng kênh kết nối với phụ huynh để phụ huynh tin tưởng, chia sẻ. Muốn như vậy, giỏi chuyên môn là chưa đủ; quan trọng hơn là phải bắt đầu từ ý thức xây dựng hình ảnh giáo viên chuyên nghiệp, hiện đại, từ tác phong trong công việc đến giao tiếp, ứng xử với phụ huynh học sinh, đồng nghiệp và cộng đồng xã hội…”, TS Mai Mỹ Hạnh nhấn mạnh.

Chuyên gia tâm lý TS Giang Thiên Vũ khẳng định, những mục tiêu giáo dục chỉ có thể hiện thực hóa khi có sự đồng hành, chia sẻ, thấu hiểu từ phụ huynh học sinh. Nói cách khác, phụ huynh học sinh chính là điểm tựa để nhà trường thực hiện thành công những đổi mới, đột phá. Giáo viên không đơn thuần là người giảng dạy kiến thức cho học sinh mà quan trọng không kém còn giữ vai trò định hướng, nâng đỡ và là tấm gương để học sinh học tập. Vì vậy, trong bối cảnh số, việc xây dựng hình ảnh của người thầy càng phải được đặt trong yêu cầu chuẩn mực. Văn hóa nhà trường, hình ảnh giáo viên và chất lượng giáo dục vì thế không thể tách rời nhau.