Trước những thay đổi nhanh của thị trường lao động, ngành nghề và phương thức tuyển sinh, công tác hướng nghiệp cần đổi mới cả nội dung lẫn cách thức tổ chức, giúp học sinh hiểu mình, hiểu nghề và chủ động lựa chọn con đường phù hợp.

Ngày 25/9, Trung tâm Phát triển Giáo dục và Đào tạo phía Nam – Bộ GD&ĐT, Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM, Hội Giáo dục Nghề nghiệp TPHCM và Công ty TNHH Truyền thông và Giáo dục TPHCM tổ chức họp góp ý chuyên gia cho chương trình hướng nghiệp “Cùng bạn chọn nghề trong kỷ nguyên số” năm học 2026-2027.Tham dự có các chuyên gia hướng nghiệp – tuyển sinh, tâm lý – kỹ năng cùng đại diện các đơn vị đồng hành. Nhiều ý kiến tập trung vào việc làm thế nào để hoạt động hướng nghiệp thực chất hơn, phù hợp với nhu cầu của học sinh trong bối cảnh mới.

Hướng nghiệp không chỉ là chọn trường, chọn ngành

Ông Lê Thắng Lợi, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ GD&ĐT, Giám đốc Trung tâm Phát triển Giáo dục và Đào tạo phía Nam cho rằng, việc duy trì các chương trình hướng nghiệp cho học sinh hiện nay rất cần thiết, đặc biệt khi có sự đồng hành của đội ngũ nhà giáo, chuyên gia giàu kinh nghiệm.

Theo ông, nội dung tư vấn cần thường xuyên cập nhật chính sách mới, những thay đổi trong giáo dục và đào tạo. Hướng nghiệp cũng không chỉ dừng ở cung cấp thông tin về các trường đại học, cao đẳng mà cần gắn với phân luồng, giúp học sinh nhận biết nhiều con đường học tập và phát triển nghề nghiệp.

Ông Phạm Quý Trọng, Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương 3, Ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng, hướng nghiệp hiện nay cần hỗ trợ học sinh nhận diện năng lực, sở thích, điều kiện cá nhân và hình thành kỹ năng ra quyết định nghề nghiệp. Thông tin đưa đến học sinh phải thiết thực, dễ tiếp cận, giúp các em có cơ sở lựa chọn phù hợp với bản thân và điều kiện gia đình.

Từ góc độ tuyển sinh, TS Nguyễn Đức Nghĩa, nguyên Phó Giám đốc ĐHQG TPHCM, lưu ý đội ngũ tư vấn phải nắm chắc các quy định, chính sách và những điểm mới trong tuyển sinh. Nếu thông tin không được cập nhật kịp thời, học sinh có thể gặp khó khăn khi lựa chọn ngành, trường.

Ông đề xuất tăng cường tập huấn cho đội ngũ tham gia tư vấn, đồng thời đa dạng hóa cách tiếp cận học sinh thông qua tư vấn trực tiếp, truyền hình, livestream và các nền tảng phù hợp.

Cùng quan điểm về đổi mới cách tiếp cận, TS Lê Thị Thanh Mai cho rằng hoạt động hướng nghiệp cần theo kịp sự thay đổi của ngành nghề và phương thức tuyển sinh. Các trường hiện có nhiều phương thức xét tuyển, trong khi quy hoạch, danh mục ngành nghề cũng có những thay đổi. Vì vậy, học sinh cần được cập nhật thông tin sớm, đồng thời chương trình nên tăng cường các hình thức truyền thông đa nền tảng để thông tin đến với các em thuận tiện hơn.

Tăng tương tác, giúp học sinh giải quyết vấn đề thực tế

Ở góc độ tâm lý – hướng nghiệp, TS Đào Lê Hòa An đề nghị các chuyên đề cần có sự kết nối xuyên suốt, giúp học sinh hình dung hành trình từ hiểu bản thân đến lựa chọn nghề nghiệp. Chương trình có thể tăng nội dung về tâm lý chọn ngành, chọn nghề; đồng thời tập huấn đội ngũ chuyên gia để thống nhất cách tiếp cận, hạn chế trùng lặp và nâng cao hiệu quả tư vấn.

Đặc biệt, TS Nguyễn Quốc Anh – Phó chủ tịch Hội đồng trường Đại học Hutech cho rằng cần dành nhiều thời lượng hơn để học sinh trực tiếp đặt câu hỏi. Các chuyên gia nên chia sẻ ngắn gọn, tập trung vào những nội dung chính; thay vì mỗi buổi chỉ giải đáp khoảng 5-6 câu hỏi, có thể hướng tới 15-20 câu hỏi để giải quyết được nhiều hơn những vấn đề học sinh thực sự quan tâm.

Dự kiến tiếp cận 450 trường

Bà Cao Thúy An, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông và Giáo dục TPHCM cho biết, chương trình “Cùng bạn chọn nghề trong kỷ nguyên số” năm học 2026-2027 dành cho học sinh lớp 10, 11 và 12, ưu tiên học sinh lớp 12.

Chương trình dự kiến triển khai tại 450 trường THPT và cơ sở giáo dục ở TPHCM cùng 6 tỉnh gồm Đồng Nai, Tây Ninh, Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp và Lâm Đồng.

Thông qua chương trình giúp các em hiểu bản thân, hiểu nghề và chủ động lựa chọn con đường học tập, nghề nghiệp sau THPT.